Port Czystej Energii

ZTPO, czyli Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów, zwany też popularnie spalarnią, to nowoczesna instalacja umożliwiająca produkcję energii elektrycznej i ciepła z odpadów komunalnych. Innymi słowy jest to elektrociepłownia, w której stosowanym paliwem są odpady. Już w 2021 roku tego typu obiekt powstanie na terenie Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku i będzie funkcjonował pod nazwą Port Czystej Energii.
Planuje się, że w skali roku spalarnia przetworzy ok. 160 tys. ton odpadów pochodzących z ok. 40 pomorskich gmin.

Port Czystej Energii był pierwszym, prekursorskim projektem spalarniowym w Polsce, który zakładał przetwarzanie wyłącznie tzw. resztkowej frakcji odpadów, inaczej frakcji energetycznej, zawierającej pozostałości po procesie sortowania. Dzięki temu maksymalizowany zostaje odzysk surowców wtórnych. Odpady energetyczne, np. zużyte pieluchy jednorazowe, siatki foliowe, zabrudzone kubeczki i butelki po produktach spożywczych czy papierki i folie po słodyczach dostarczają w procesie spalania prawie tyle samo energii, co węgiel brunatny. Dla porównania, inne nowoczesne spalarnie w Polsce, które powstały w Bydgoszczy, Białymstoku czy Krakowie, wykorzystują jako paliwo zmieszane odpady komunalne.  

W Unii Europejskiej produkcja ciepła i energii elektrycznej z odpadów ma status odnawialnej i czystej, ponieważ pozwala na zaoszczędzenie tradycyjnych, kopalnych źródeł energii, takich jak węgiel czy gaz, a technologia pozwala bardzo skutecznie kontrolować emisję i zawartość spalin. Co więcej, spalanie powoduje, że mniej odpadów jest deponowanych na składowiskach, a co za tym idzie zapełniają się one dużo wolniej niż dotychczas. Niezawodność, bezpieczeństwo i efektywność działania regionalnej spalarni w Gdańsku zapewni tzw. rusztowa technologia spalania. Jest ona wykorzystywana w 95 proc. z ponad 400 spalarni odpadów w Europie.

W 2021 roku na terenie Zakładu Utylizacyjnego w Gdańsku zostanie uruchomiony nowoczesny Zakład Termicznego Przekształcania Odpadów (ZTPO). Co to oznacza w praktyce?

  1. Możliwość domknięcia systemu gospodarki odpadami w regionie, poprzez ograniczenie ilości odpadów trafiających obecnie na składowisko i wykorzystanie ich w pożyteczny sposób do produkcji energii elektrycznej i cieplnej.
  2. Spalanie jedynie odpadów resztkowych (tzw. frakcja energetyczna), dostarczających prawie tyle samo energii, co węgiel brunatny. Są one pozostałością po wyselekcjonowaniu surowców wtórnych z odpadów trafiających do sortowni, np. zużyte pieluchy jednorazowe, zabrudzone kubeczki i butelki po jogurtach, papierki i folie po ciastkach, cukierkach i chipsach. ZTPO w Gdańsku jest pierwszą zaplanowaną tego typu spalarnią w Polsce.
  3. Dostosowanie parametrów technicznych do potrzeb regionu. Pomorska spalarnia jest projektowana na przyjęcie 160 000 ton odpadów energetycznych rocznie. Trafią do niej odpady z ok. 40 gmin województwa pomorskiego.
  4. Spełnienie wymogów prawnych związanych z obowiązującym od stycznia 2016 r. zakazem składowania frakcji resztkowej. Zbagatelizowanie nowych przepisów skutkowałoby ponoszeniem przez gminy coraz wyższych opłat oraz kar za składowanie odpadów.
  5. Zagwarantowanie bezpieczeństwa w zakresie gospodarki odpadami na dziesiątki lat, w sposób stabilny, przewidywalny i jak najmniej obciążąjący dla mieszkańców.

Efekty uruchomienia regionalnej spalarni odpadów w Gdańsku:

  1. Zagospodarowanie odpadów w sposób bezpieczny, zgodny z prawem i wymogami ochrony środowiska, po przewidywalnej i akceptowalnej społecznie cenie.<?li>
  2. Spowolnienie procesu zapełniania składowisk odpadów w regionie poprzez spalanie resztkowych odpadów komunalnych (frakcji energetycznej).
  3. Produkcja energii cieplnej i elektrycznej z frakcji energetycznej („drugie życie odpadów“), a tym samym oszczędność innych, kopalnych źródeł energii.
  4. Zwiększenie bezpieczeństwa dostaw ciepła i energii elektrycznej dla Trójmiasta. Szacuje się, że instalacja będzie w stanie zapewnić ciepło dla całego Gdańska‑Południe.
  5. Wykorzystanie pozostałości z procesu spalania (żużle) jako materiały budowlane, np. przy budowie dróg.